İlamsız icra takibine ve ödeme emrine itiraz nasıl yapılır?
Yasal dayanak
- İİK m.60 — Takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenip borçluya gönderilen ödeme emrinin içeriğini düzenler.
- İİK m.62 — Ödeme emrine itirazın süresini (tebliğden itibaren 7 gün) ve şeklini düzenler. İtiraz icra dairesine yapılır.
- İİK m.66 — Süresinde yapılan itirazın, takibi durdurmasına ilişkin hükümdür.
- İİK m.67 — İtirazın iptali davasını (genel mahkemede açılan dava) düzenler.
- İİK m.68 — İtirazın kaldırılmasını (icra mahkemesine başvuru) düzenler.
İlamsız icra takibi nedir?
İlamsız icra, alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) bulunmadan da başlatabildiği takip yoludur. Özellikle para ve teminat alacaklarında sıkça kullanılır. Alacaklı icra dairesine takip talebinde bulunur; icra dairesi de borçluya bir ödeme emri gönderir. Bu emir, borçludan belirli süre içinde borcu ödemesini ya da itiraz etmesini ister.
İlamlı icradan farkı, ortada mahkemece verilmiş kesin bir hükmün bulunmamasıdır. Bu nedenle borçluya, borcu kabul etmediğini beyan edebilmesi için itiraz hakkı tanınmıştır. İtiraz mekanizması, ilamsız takibin dengeleyici unsurudur.
Ödeme emrine itiraz nasıl yapılır? (adım adım)
- Süreyi belirleyin. İtiraz süresi, ödeme emrinin tebliğ edildiği günü izleyen günden başlayarak 7 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması itiraz hakkının yitirilmesine yol açar.
- İtirazı doğru makama yapın. İtiraz, takibin yürütüldüğü icra dairesine yöneltilir. İİK m.62 uyarınca itiraz dilekçeyle veya sözlü olarak yapılabilir; sözlü itiraz tutanağa geçirilir.
- İtirazın kapsamını belirtin. Borcun tamamına ya da bir kısmına itiraz edilebilir. Kısmî itirazda, itiraz edilen kısmın açıkça gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılabilir.
- İmzaya itirazı ayrıca beyan edin. Takip bir senede dayanıyorsa ve borçlu senetteki imzayı kabul etmiyorsa, imzaya itirazını itiraz sırasında açıkça bildirmelidir. Aksi hâlde imza ikrar edilmiş sayılır.
- Belgeyi alın. İtiraz üzerine borçluya, istem hâlinde ücretsiz bir itiraz belgesi verilir.
İtirazın sonucu: takip durur
Süresinde ve usulüne uygun yapılan itiraz, herhangi bir mahkeme kararına gerek kalmaksızın takibi durdurur. Yani borçlunun itiraz etmesiyle icra işlemleri o aşamada duraksar. Bu, borçlunun elindeki en pratik korunma yoludur.
Ancak itirazın takibi durdurması, alacağın ortadan kalktığı anlamına gelmez. Alacaklı hâlâ takibe devam edebilmek için hukuki yollara başvurabilir. Bu noktada iki farklı yol öne çıkar.
Alacaklının başvurabileceği yollar
İtirazın iptali davası (İİK m.67)
Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren yasada öngörülen süre içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Bu dava, alacağın esasının yargılanmasını sağlar. Alacaklının davasında haklı çıkması hâlinde takip kaldığı yerden devam eder. Bu yolda, koşulları oluştuğunda icra inkâr tazminatı da gündeme gelebilir.
İtirazın kaldırılması (İİK m.68)
Alacaklının elinde İİK m.68'de sayılan nitelikte bir belge (örneğin imzası ikrar edilmiş ya da noterce onaylı belge gibi) varsa, genel mahkeme yerine daha hızlı işleyen icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılmasını talep edebilir. Bu yol, belgeye dayalı ve dar kapsamlı bir incelemeyi öngörür.
Sık Sorulan Sorular
Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
İİK m.62 uyarınca ödeme emrine itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.
İtirazı nereye yapmam gerekir?
İtiraz, takibin yürütüldüğü icra dairesine yapılır. Dilekçeyle veya sözlü olarak yapılabilir; sözlü itiraz tutanağa geçirilir.
İtiraz edersem takip durur mu?
Süresinde ve usulüne uygun yapılan itiraz, ayrıca bir karara gerek olmadan takibi kendiliğinden durdurur.
Borcun sadece bir kısmına itiraz edebilir miyim?
Evet. Ancak kısmî itirazda, itiraz edilen kısmın miktarı açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde itiraz geçerli sayılmayabilir.
İtiraz süresini kaçırırsam ne olur?
Süre kaçırılırsa ödeme emri kesinleşir ve takip devam eder. Sınırlı hâllerde gecikmiş itiraz (İİK'daki koşulları taşıyorsa) gündeme gelebilir; bu ayrı ve dar bir yoldur.
Bağlantılar T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) üzerindeki güncel metinlere yönlendirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez, hukuki mütalaa niteliği taşımaz ve okunması avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz. Mevzuat değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışınız.