Kıdem tazminatı hangi şartlarda hak edilir ve nasıl hesaplanır?

Yasal dayanak

Kıdem tazminatı, mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun geçici 6. maddesi uyarınca hâlâ yürürlüktedir; yani yeni İş Kanunu döneminde de kıdem tazminatına ilişkin esaslar 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre uygulanır.

Madde metnine göre işçiye, "işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence 30 günlük ücreti tutarında" kıdem tazminatı ödenir. Bu 30 günlük süre, tarafların anlaşmasıyla artırılabilir ancak azaltılamaz.

Hak kazanma şartları

1) En az bir yıllık kıdem

İşçinin, aynı işverene bağlı olarak en az bir tam yıl çalışmış olması gerekir. Bir yıldan kısa süren çalışmalar kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Kıdem süresinin hesabında, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.

2) Sözleşmenin kanunda sayılan bir halle sona ermesi

Her fesih kıdem tazminatı doğurmaz. Kanun, hangi sona erme hallerinde bu hakkın doğduğunu belirler. Başlıca haller şunlardır:

• İşveren tarafından, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı (m.25/II) dışındaki bir nedenle yapılan fesih,
• İşçi tarafından haklı nedenle yapılan fesih (sağlık sebepleri, işverenin haklı olmayan davranışları, zorlayıcı sebepler),
• Erkek işçinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle ayrılması,
• İşçinin yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılması,
• Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusuyla ayrılması,
• İşçinin ölümü (bu halde tazminat yasal mirasçılarına ödenir).

Nasıl hesaplanır?

Hesaplamanın temel mantığı şudur: çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret. Bir yıldan artan süreler için aynı oran üzerinden orantılı ödeme yapılır (örneğin 6 aylık artan süre için 15 günlük ücret).

1. Giydirilmiş brüt ücret bulunur. Hesaba yalnızca çıplak ücret değil; işçiye süreklilik gösteren yol, yemek, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen menfaatler de eklenir.
2. Toplam kıdem süresi belirlenir. Tam yıllar ve artan gün sayısı ayrı ayrı değerlendirilir.
3. Her tam yıl 30 günlük giydirilmiş brüt ücretle çarpılır; artan süre oranlanır.
4. Yasal tavan uygulanır. Her bir yıl için ödenecek tutar, o dönemde geçerli kıdem tavanını aşamaz.

Kıdem tavanı kavramı

Kıdem tavanı, her bir tam yıl için ödenecek kıdem tazminatının üst sınırıdır. Bu sınır, en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen emeklilik ikramiyesi tutarına bağlanmıştır ve memur maaş katsayılarındaki değişime paralel olarak yılda iki kez (Ocak ve Temmuz dönemlerinde) güncellenir.

2026 yılının ikinci yarısı (Temmuz–Aralık) için açıklanan yasal tavan yaklaşık 73.729 TL düzeyindedir. Tavan tutarı altı ayda bir değiştiği için, hesaplama yapılırken fesih tarihinde yürürlükte olan güncel resmî tutarın teyit edilmesi gerekir.

Kıdem tazminatında zamanaşımı

Kıdem tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren belirli bir zamanaşımı süresine tabidir. Hak kaybı yaşanmaması için, alacağın süresi içinde talep ve dava edilmesi önem taşır. Somut sürenin güncel mevzuata göre değerlendirilmesi gerekir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut durumunuz için avukatınıza danışınız.

Son güncelleme: 21.07.2026